Norweskie społeczeństwo

Współczesna Norwegia charakteryzuje się wysokim poziomem dobrobytu, równością płci oraz stabilną gospodarką.
Zdjęcie: Ilja C. Hendel

Dzieje narodu norweskiego sięgają IX wieku naszej ery. Od momentu odzyskania niepodległości od Szwecji w roku 1905, Norwegia jest monarchią konstytucyjną. Norweska Konstytucja z 1814 roku jest drugą najstarszą na świecie spisaną, wciąż obowiązującą konstytucją.

 

Obecnie liczba ludności w Norwegii wynosi nieco ponad pięć milionów. 14% społeczeństwa uważanych jest za imigrantów. W Norwegii obecnych jest też kilka mniejszości narodowych, zaś w wyniku globalizacji kraj nabrał bardziej wielokulturowego charakteru. Rdzennymi mieszkańcami Norwegii są Samowie. Sami jest też językiem urzędowym.

 

Kraj wielokrotnie zajmował pierwsze miejsce w rankingach najlepszych miejsc do życia, np. we wskaźniku rozwoju społecznego ONZ. Norwegia znajduje się wśród państw z najwyższą średnią długością życia: 80,6 lat w przypadku mężczyzn i 84,2 lata dla kobiet. Według Banku Światowego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego, Norwegia cieszy się jednym z najwyższych na świecie poziomów dochodu na mieszkańca.

W norweskim społeczeństwie istnieje ścisła współpraca między organami państwowymi, pracodawcami, pracownikami i społeczeństwem obywatelskim. Współpracę tę często określa się mianem „modelu norweskiego”. Norwegia charakteryzuje się dużym sektorem publicznym, a co za tym idzie stosunkowo wysokimi podatkami. Z drugiej strony opieka zdrowotna, pomoc społeczna oraz edukacja są finansowane ze środków publicznych. W Norwegii 32,9% ludności posiada wykształcenie wyższe.

Długoterminowe zarządzanie obfitymi zasobami naturalnymi

Norweska gospodarka od dawna opiera się na eksploatacji zasobów naturalnych, takich jak energia wodna, minerały i ryby. W latach 60. XX wieku doszło do rozkwitu norweskiego przemysłu naftowo-gazowego. Obecnie Norwegia jest trzecim pod względem wielkości eksporterem gazu na świecie. Należy również do grona liderów w dziedzinie produkcji i eksportu ryb i owoców morza. Gospodarka norweska ma charakter otwarty i jest oparta na szeroko rozumianym handlu.

Norweskie organy państwowe zarządzają swoimi znacznymi przychodami z ropy naftowej i gazu z korzyścią dla społeczeństwa jako całości. Duża część tych przychodów przeznaczana jest na norweski niezależny Rządowy Fundusz Emerytalno - Globalny. Kiedy zasoby ropy naftowej ulegną wyczerpaniu, Fundusz nadal będzie przynosił znaczące przychody, które będą mogły być wykorzystane z korzyścią dla całej populacji.

Globalne zmiany klimatyczne zmuszają wszystkie kraje na świecie - w tym również Norwegię - do podejmowania stosownych działań adaptacyjnych. Norwegia podpisała i ratyfikowała Porozumienie Paryskie i zobowiązaliśmy się do ograniczenia ilości emitowanych przez Norwegię gazów cieplarnianych o 40% do roku 2030.

kongekrone@2x.png

Monarchia

Od 1991 roku na tronie zasiadają Król Harald i Królowa Sonja. Następcą tronu jest ich syn, Książę Haakon. Jego żoną jest Księżna Mette Marit.

valgurne@2x.png

Demokracja

Norweski parlament - Storting – składa się ze 169 posłów, którzy są wybierani co cztery lata. Od II wojny światowej średnia frekwencja w wyborach parlamentarnych wynosi około 80%.

Sametinget@2x.png

Sámediggi

Sámediggi (parlament Saamów) jest ciałem reprezentującym w Norwegii naród Samów. Sámediggi dąży do wzmocnienia pozycji politycznej Samów oraz do promowania ich interesów.

Równość i równouprawnienie

Nowoczesne państwo opiekuńcze oparte jest na takich wartościach, jak równość i równouprawnienie. Wszyscy obywatele cieszą się takimi samymi prawami, bez względu na swą płeć, tożsamość płciową, pochodzenie etniczne czy też sprawność fizyczną. Norwegia zajmuje wysokie miejsce w międzynarodowych rankingach dotyczących równości płci oraz standardów życia. Na rynku pracy aktywnie działa około 70% kobiet. Wysoki poziom równości płci jest jedną z podstaw szybkiego rozwoju gospodarczego Norwegii oraz stałej poprawy standardu życia obserwowanej od lat 60.  XX wieku.

Baby@2x.png

Urlop tacierzyński

Po urodzeniu dziecka norweskim rodzicom przysługuje prawo do 12-miesięcznego urlopu. Dziesięć tygodni owego urlopu zarezerwowane jest dla ojców.

icon 40 %

40% kobiet w zarządach

Zgodnie z norweskim prawem kobiety muszą stanowić co najmniej 40% w zarządach w przedsiębiorstwach państwowych oraz w prywatnych spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością.

Money

Rządowy Fundusz Emerytalno - Globalny

Rządowy Fundusz Emerytalno – Globalny jest jednym z największych tego typu funduszy zabezpieczających na świecie. Środki funduszu zostały zainwestowane w ponad 9 tysięcy spółek w ponad 70 krajach.

*Poles in Norway

*Did you know Polish citizens constitute the biggest minority in Norway? In recent years many Poles have found employment in Norway, and many have chosen to settle permanently. Today almost one hundred thousand Poles have found a home in Norway.

In 2005 Poland became a member of the European Economic Area that secures free movement for persons, goods, services and capital between the member states.