Fakty nt. Funduszy Norweskich i Funduszy EOG w Polsce

Logo NG.png

Komunikat prasowy z dnia 31 maja 2017: Ostatnio w polskich mediach pojawiły się liczne doniesienia dotyczące negocjacji pomiędzy Norwegią a Polską w sprawie kolejnej edycji Funduszy Norweskich i Funduszy EOG (Europejskiego Obszaru Gospodarczego).

Rząd norweski nie udziela komentarzy na temat negocjacji będących w toku, jednakże, Ambasada Królestwa Norwegii w Warszawie pragnie przybliżyć następujące fakty dotyczące w/w Funduszy:

• Począwszy od 2004 r. Polska jest zdecydowanie największym beneficjentem Funduszy Norweskich i Funduszy EOG: otrzymała ponad 4,4 mld PLN na wsparcie projektów w takich dziedzinach jak: ochrona środowiska, energia, zdrowie, badania naukowe, kultura, społeczeństwo obywatelskie, czy sektor wymiaru sprawiedliwości. Obecny okres finansowania (2009-2014) zbliża się ku końcowi i wszystkie projekty zostały już zakończone.

• W ramach perspektywy finansowej na okres 2014-2021, która jeszcze się nie rozpoczęła, Polsce zostanie udostępnione kolejne 3,3 mld PLN na nowe programy w szerokim zakresie zagadnień. Prawie 98% środków dostępnych w ramach Funduszy Norweskich i Funduszy EOG przekazuje Norwegia; pozostała część środków pochodzi z Islandii i Liechtensteinu.

• Od roku kraje-darczyńcy negocjują nowe porozumienia ramowe (Memorandum of Understanding) z 15 krajami-beneficjentami na kolejny okres finansowania Funduszy Norweskich i Funduszy EOG. Takie porozumienia zostały już podpisane z sześcioma państwami - Rumunią, Bułgarią, Słowacją, Maltą, Estonią i Portugalią. Z pozostałymi krajami negocjacje są wciąż prowadzone, w tym z Polską.

• Norwegia, Islandia i Liechtenstein nie są członkami Unii Europejskiej, ale są częścią Jednolitego Rynku Europejskiego na mocy Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG). Fundusze Norweskie i Fundusze EOG nie są formalną częścią Porozumienia o EOG, ale stanowią dobrowolny wkład tych państw w wysiłki na rzecz zmniejszania nierówności gospodarczych i społecznych w Europie. Finansowanie jest przyznawane na podstawie umów ramowych z poszczególnymi krajami-beneficjentami. Żadne nowe środki nie mogą być przyznane przez państwa-darczyńców danemu państwu-beneficjentowi, dopóki nowe umowy ramowe nie zostaną uzgodnione i podpisane.

• Fundusze Norweskich i Fundusze EOG mogą być wykorzystane do wspierania projektów i programów w 23 różnych obszarach tematycznych. Obszary priorytetowe i obszary programowe przedstawione zostały w tzw. „Blue Book”, któraokreśla również obszary wsparcia oraz prawnie wiążące dla wszystkich krajów-beneficjentów zasady. Na mocy porozumienia pomiędzy krajami-darczyńcami a UE, w każdym kraju-beneficjencie obowiązkowo powstanie fundusz na rzecz społeczeństwa obywatelskiego.

• Krajowy operator funduszu na rzecz społeczeństwa obywatelskiego zostanie wybrany w drodze otwartego i przejrzystego naboru, gdy sekretariat darczyńców w Brukseli ( czyli Biuro Mechanizmów Finansowych - FMO), jest operatorem tegoż programu. Tak jest w przypadku wszystkich sześciu krajów, w których podpisano już nowe umowy o współpracy – Memorandum of Understanding. Każdy krajowy operator funduszu będzie niezależny od władz centralnych i lokalnych oraz musi mieć dobrą znajomość specyfiki sektora pozarządowego oraz doświadczenie w re-grantingu. Dla krajów-darczyńców te podstawowe zasady dobrego zarządzania (good governance) są niezwykle istotne.

• Polskie media prasie zamieszczały ostatnio informacje odnoszące się do faktu, iż w latach 2009-2014, w kilku krajach, operatorami funduszu na rzecz społeczeństwa obywatelskiego były instytucje publiczne. W krajach tych w momencie podpisywania porozumień ramowych (Memorandum of Understanding) nie udało się wyodrębnić organizacji pozarządowych, które spełniałyby wymagane kryteria. Polska ma dobrze rozwinięte społeczeństwo obywatelskie z szeregiem organizacji, które kwalifikują się do pełnienia funkcji operatora funduszu. Kraje-darczyńcy będą zachęcać wszystkie zainteresowane organizacje do ubiegania się o tę ważną rolę podmiotu zarządzającego w/w funduszem w Polsce, jak tylko umowy ramowe (Memorandum of Understanding) zostaną uzgodnione i podpisane.

• Fundusz na rzecz społeczeństwa obywatelskiego stanowi integralną część całkowitej alokacji 3,3 mld PLN dla Polski na lata 2014-2021. Negocjacje dotyczące całej alokacji muszą zostać zakończone jednocześnie.

Ambasada ma nadzieję, że w najbliższym czasie zakończenie negocjacji pomiędzy krajami-darczyńcami a Polską będzie możliwe, tak aby wszystkie istotne sektory, w tym społeczeństwo obywatelskie, mogły zacząć korzystać z nowych funduszy i kontynuować budowanie silnych relacji między naszymi państwami: Polską , Islandią, Liechtensteinem i Norwegią.